आयसीसी टी-२० विश्वचषक २०२६ : संघ बदलाची शक्यता

चेन्नई : सूर्यकुमार यादवच्या नेतृत्वाखालील भारतीय संघ सुपर आठ फेरीतील दुसऱ्या सामन्यात झिम्बाब्वेविरुद्ध मैदानात उतरणार आहे. हा सामना २६ फेब्रुवारी रोजी चेन्नई येथील एम. ए. चिदंबरम स्टेडियम येथे खेळवला जाणार आहे. सुपर आठ फेरीतील पहिल्या सामन्यात दक्षिण आफ्रिका राष्ट्रीय क्रिकेट संघ विरुद्ध ७६ धावांनी झालेल्या पराभवानंतर भारतासाठी हा सामना अत्यंत महत्त्वाचा ठरला आहे. हा सामना भारतासाठी ‘करो या मरो’ असाच असणार आहे.
चेपॉकची खेळपट्टी परंपरेने संथ आणि फिरकीला अनुकूल मानली जाते. त्यामुळे झिम्बाब्वेच्या ब्लेसिंग मुजारबानी आणि सिकंदर रझा यांसारख्या गोलंदाजांना मदत मिळू शकते. मात्र यंदाच्या स्पर्धेत चित्र काहीसे वेगळे दिसले आहे. स्पर्धेपूर्वी मैदानाची नव्याने तयारी करण्यात आली असून मागील पाच महिन्यांत येथे कोणताही सामना खेळवला गेला नव्हता. त्यामुळे खेळपट्टी ताजी आणि समतोल असल्याचे दिसून आले आहे. आधी झालेल्या सामन्यांत प्रथम फलंदाजी करणाऱ्या संघांनी मोठ्या धावसंख्या उभारल्या आणि त्यांचा यशस्वी बचावही केला आहे. काही सामन्यांत पाठलाग करणाऱ्या संघांनीही लक्ष्य वेगाने गाठले आहे. यावरून स्पष्ट होते की नाणेफेक जिंकणारा कर्णधार प्रथम फलंदाजीचा पर्याय निवडू शकतो. मोठी धावसंख्या उभारून प्रतिस्पर्ध्यावर दबाव आणणे हीच यशाची गुरुकिल्ली ठरू शकते.
दबावाखालील संघ
साखळी फेरीत चारही सामने जिंकत भारताने दमदार सुरुवात केली होती. मात्र सुपर आठ फेरीतील पहिल्याच पराभवाने गणित गुंतागुंतीचे झाले आहे. उपांत्य फेरीत स्थान मिळवायचे असेल तर भारताला झिम्बाब्वेविरुद्ध मोठ्या फरकाने विजय मिळवणे आवश्यक आहे. त्यानंतर पुढील सामन्यात न्यूझीलंड राष्ट्रीय क्रिकेट संघ विरुद्धही विजय आवश्यक ठरणार आहे.
संघ निवडीवर प्रश्नचिन्ह
झिम्बाब्वेविरुद्धच्या सामन्यापूर्वी रिंकू सिंग वैयक्तिक कारणामुळे घरी परतल्याची माहिती समोर आली होती. त्यांच्या वडिलांची प्रकृती चिंताजनक असल्याने तो काही काळ संघापासून दूर होता. मात्र संघ व्यवस्थापनातील सदस्य सितांशू कोटक यांनी पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केले की रिंकू चेन्नईत परतला असून संघासोबत जोडला जाणार आहे. तो अंतिम अकरामध्ये असेल की नाही, हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही. क्षेत्ररक्षणात त्याने चांगली कामगिरी केली असली तरी फलंदाजीत अपेक्षित छाप पाडता आलेली नाही.
सलामी जोडी आणि मधल्या फळीवर दबाव
या स्पर्धेत भारताची सुरुवात सातत्याने ढासळलेली दिसली आहे. पॉवरप्लेमध्ये अपेक्षित धावगती राखता आलेली नाही. त्यामुळे सलामी जोडी बदलण्याची चर्चा रंगली आहे. संजू सॅमसनला पुन्हा संधी देण्याची मागणी होत आहे. त्याच्यासोबत आक्रमक फलंदाजाला वरच्या क्रमावर पाठवण्याचा विचार होऊ शकतो.
मधल्या फळीतही स्थिरतेचा अभाव जाणवतो आहे. तिलक वर्माला संधी मिळाली असली तरी मोठ्या सामन्यात जबाबदारी पेलण्यात तो अपयशी ठरला. इशान किशनला वरच्या क्रमावर संधी देण्याचा पर्यायही चर्चेत आहे.
गोलंदाजी संयोजनात बदल शक्य
दक्षिण आफ्रिकेविरुद्ध डेथ षटकांत गोलंदाजांनी मोठ्या प्रमाणात धावा दिल्या. त्यामुळे अतिरिक्त फिरकी पर्याय म्हणून कुलदीप यादवचा समावेश होऊ शकतो. वेगवान गोलंदाजीत मोहम्मद सिराजला संधी देण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. तसेच संतुलन साधण्यासाठी अक्षर पटेलच्या पुनरागमनाचाही विचार होऊ शकतो.
भारत विरुद्ध झिम्बाब्वे हेड टू हेड
आंतरराष्ट्रीय टी-२० सामन्यांत भारत आणि झिम्बाब्वे यांच्यात आतापर्यंत तेरा सामने झाले आहेत. त्यापैकी भारताने दहा सामने जिंकले, तर झिम्बाब्वेने तीन वेळा विजय मिळवला आहे. भूतकाळात झिम्बाब्वेने भारताला धक्का दिल्याची उदाहरणे आहेत, त्यामुळे हा सामना हलक्यात घेणे भारतासाठी धोकादायक ठरू शकते.
उपांत्य फेरीचे गणित
भारताला पुढील दोन्ही सामने जिंकणे अत्यावश्यक आहे. तरीही नेट धावगतीचा मुद्दा निर्णायक ठरू शकतो. जर दक्षिण आफ्रिकेने आपले उर्वरित सामने जिंकले, तर भारत आणि दक्षिण आफ्रिका पात्र ठरू शकतात. परंतु इतर निकाल वेगळे लागल्यास तीन संघ समान गुणांवर राहू शकतात आणि निर्णय नेट धावगतीवर होईल.
आता चुकीला माफी नाही
सुपर आठ फेरीतील प्रत्येक सामना उपांत्यपूर्व लढतीसारखा आहे. रणनीती, संयोजन आणि धाडसी निर्णय यावरच भारताचे भवितव्य अवलंबून आहे. झिम्बाब्वेविरुद्धचा सामना जिंकणे केवळ आवश्यक नाही, तर मोठ्या फरकाने विजय मिळवणे गरजेचे आहे. अन्यथा उपांत्य फेरीची स्वप्ने अधुरी राहू शकतात.
निव्वळ धावगती उंचावण्याचे समीकरण
भारताने प्रथम फलंदाजी केल्यास: ०.०१ नेट रन रेट राखण्यासाठी भारताला झिम्बाब्वेविरुद्ध ७७ धावांनी विजय मिळवावा लागेल.
भारताने प्रथम क्षेत्ररक्षण केल्यास:
१०१ धावांचा पाठलाग ७.१ षटकात
१२१ धावांचा पाठलाग ८.१ षटकात
१४१ धावांचा पाठलाग १०.० षटकात
१६१ धावांचा पाठलाग ११.३ षटकात
१८१ धावांचा पाठलाग १२.५ षटकात
वरीलप्रमाणे घडले तर भारताची निव्वळ धावगती ०.०१ असेल
भारताचे उपांत्य फेरीत जाण्याचे मार्ग
सध्याच्या स्थितीनुसार, भारतासमोर दोन स्पष्ट मार्ग आहेत:
उर्वरित दोन्ही सामने जिंकणे : भारताने झिम्बाब्वे आणि वेस्ट इंडिज या दोन्ही संघांना हरवल्यास भारताचे ४ गुण होतील. दक्षिण आफ्रिकेने आपले सर्व सामने जिंकल्यास भारत थेट ४ गुणांसह पात्र ठरू शकतो.
नेट रन रेट सुधारणे : जर दक्षिण आफ्रिका, वेस्ट इंडिज आणि भारत या तिन्ही संघांचे प्रत्येकी ४ गुण झाले, तर ज्याचा नेट रन रेट अधिक असेल तोच संघ पुढे जाईल. त्यामुळे भारताला झिम्बाब्वेविरुद्ध किमान ८०-९० धावांच्या फरकाने किंवा कमी षटकात विजय मिळवून उणे असलेला रन रेट अधिक मध्ये आणावा लागेल.
भारताचा संघ :
संजू सॅमसन, अभिषेक शर्मा, ईशान किशन, सूर्यकुमार यादव (कर्णधार) , शिवम दुबे, हार्दिक पांड्या, अक्षर पटेल, वरुण चक्रवर्ती, कुलदीप यादव, जसप्रीत बुमराह, अर्शदीप सिंग, रिंकू सिंग
झिम्बाब्वेचा संघ :
सिकंदर रझा (कर्णधार), ब्रायन बेनेट, रायन बर्ल, ग्रॅमी क्रेमर, ब्रॅडली इव्हान्स, क्लाइव्ह माडेंडे, टिनोटेंडा माफोसा, तदिवानाशे मारुमणी, वेलिंग्टन मसाकादझा, टोनी मुन्योंगा, ताशिंगा मुसेकिवा, आशीर्वाद मुझाराबानी, डायन मायर्स, रिचर्ड नगारावा, ब्रेंडन टेलर.