पणजी : वाढत्या उन्हाळ्यामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले असून, वाढलेले तापमान केवळ मानवी आरोग्यासाठीच नाही, तर घरातील इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांसाठीही गंभीर धोका निर्माण करत आहे. अलीकडच्या काळात एअर कंडिशनर्स (AC) ब्लास्ट झाल्याच्या घटनांनी लोकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे, परंतु केवळ एसीच नाही, तर आपल्या दैनंदिन वापरातील इतर अनेक उपकरणेही अतिउष्णतेमुळे 'टाईम बॉम्ब' बनू शकतात. जेव्हा बाहेरचे तापमान ४० ते ४५ अंश सेल्सिअसच्या पार जाते, तेव्हा उपकरणांच्या आतील भागांमधील उष्णता वेगाने वाढते, ज्यामुळे 'ओव्हरहीटिंग' होऊन स्फोट होण्याची शक्यता बळावते.
घरातील सर्वात महत्त्वाचे उपकरण म्हणजे रेफ्रिजरेटर. फ्रिजला आतून थंड ठेवण्यासाठी त्याच्या कंप्रेसरला उन्हाळ्यात प्रचंड मेहनत करावी लागते. अनेक घरांमध्ये फ्रिज भिंतीला पूर्णपणे चिकटवून ठेवला जातो, ज्यामुळे हवेच्या अभिसरणाला जागा उरत नाही. कंप्रेसरला थंड होण्यासाठी हवा न मिळाल्यास ते ओव्हरहीट होऊन फुटण्याची शक्यता असते. म्हणूनच फ्रिज नेहमी भिंतीपासून किमान ६ इंच दूर ठेवणे आणि त्याच्या मागच्या कॉइल्स नियमित स्वच्छ करणे आवश्यक आहे.
स्मार्टफोन आणि पॉवर बँक हे आपल्या जगण्याचा अविभाज्य भाग आहेत, मात्र त्यातील लिथियम-आयन बॅटरी उष्णतेसाठी अत्यंत संवेदनशील असते. उन्हाळ्यात फोन थेट उन्हात ठेवणे, चार्जिंगवर असताना गेम खेळणे किंवा कारच्या डॅशबोर्डवर फोन विसरणे या कृती बॅटरी फुगण्यास कारणीभूत ठरतात. विशेषतः बंद कारमधील तापमान ५० अंशांच्या पुढे जाऊ शकते, ज्यामुळे बॅटरीमध्ये केमिकल रिअॅक्शन होऊन स्फोट होऊ शकतो. यासाठी नेहमी ओरिजिनल चार्जरचा वापर करावा आणि अतिउष्णतेपासून या उपकरणांचे संरक्षण करावे.
इन्व्हर्टरची बॅटरी हा देखील एक मोठा धोक्याचा मुद्दा आहे. वीज कपातीमुळे उन्हाळ्यात इन्व्हर्टरवर मोठा ताण येतो. चार्जिंग दरम्यान बॅटरीमधून हायड्रोजन आणि ऑक्सिजन वायू बाहेर पडतात. जर बॅटरी अशा ठिकाणी ठेवली असेल जिथे खेळती हवा नाही, तर तिथे गॅस जमा होतो आणि किरकोळ स्पार्कमुळे मोठा स्फोट होऊ शकतो. यासोबतच बॅटरीतील पाण्याची पातळी नियमित तपासणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
शेवटी, लॅपटॉपचा वापर करतानाही आपण विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे. अनेक लोक लॅपटॉप अंथरुणावर किंवा उशीवर ठेवून काम करतात, ज्यामुळे त्याखालील एअर व्हेंट्स बंद होतात. यामुळे प्रोसेसर आणि मदरबोर्डमधील उष्णता बाहेर पडू शकत नाही, परिणामी लॅपटॉपमधून धूर येणे किंवा आगीच्या घटना घडू शकतात. उन्हाळ्याच्या या काळात आपण आपल्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचा वापर करताना थोडे अधिक सतर्क राहिलो, तर मोठे अपघात टाळता येतील.
