पश्चिम घाटातील जंगलात राहतो 'परीकथेतील' एक अनोखा जीव; मलबार ग्लायडिंग फ्रॉग

Story: वेब डेस्क| गोवन वार्ता |
7 hours ago
पश्चिम घाटातील जंगलात राहतो 'परीकथेतील' एक अनोखा जीव; मलबार ग्लायडिंग फ्रॉग

पश्चिम घाटातील धुक्याने झाकलेल्या जंगलांत एक असा बेडूक आढळतो, जो पाहताक्षणीच हा खरंच खरा आहे का? असा प्रश्न पडावा—तो म्हणजे मलबार ग्लायडिंग फ्रॉग. चकचकीत हिरवा रंग, आणि बोटांमधील केशरी-लाल जाळीदार पाय यामुळे तो अगदी वेगळाच दिसतो. 



साधारण १० सेंटीमीटर लांबीचा हा बेडूक आपल्या प्रजातीतील सर्वात मोठ्या बेडकांपैकी एक आहे. त्याची पाठ चमकदार हिरव्या रंगाची असते, तर पोट फिक्कट पिवळे असते. बोटांमधील नारिंगी-लाल रंगाची मोठी जाळी हे त्याचे वैशिष्ट्य आहे. ही जाळी त्याला झाडावरून उडी मारताना हवेत तरंगत राहण्यास मदत करते.


Malabar gliding frog Rhacophorus malabaricus | Sam Kehimkar | Flickr

या बेडकाचे सर्वात आश्चर्यकारक वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची घरटे बांधण्याची पद्धत. बहुतेक बेडूक थेट पाण्यात अंडी घालतात, पण मलबार ग्लायडिंग फ्रॉग मात्र तलाव किंवा नदीच्या वर असलेल्या झाडाच्या फांदीवर फेसाळ घरटे बांधतो. पावसाळ्याच्या महिन्यांत, म्हणजे जून ते सप्टेंबर दरम्यान, नर बेडूक ओढ्याकाठी बसून मादीला आकर्षित करण्यासाठी आवाज काढतो. मादी जवळ आल्यावर नर तिच्या पाठीवर बसतो आणि प्रजनन द्रव्यापासून पांढरा फेस तयार करतो. हे घरटे साधारण तीन इंच आकाराचे असते आणि मऊ उशीसारखे काम करते. मादी या फेसात ८९ ते २०६ अंडी घालते. अंडी उबवल्यानंतर बेडकाची पिल्ले थेट खाली पाण्यात पडतात आणि त्यांचा पुढील प्रवास सुरू होतो. नवीन जीवन सुरू झाल्यानंतर, हे बेडूक पुढील ९ महिन्यांच्या सुप्त काळासाठी पुन्हा झाडांच्या उंच फांद्यांवर निघून जातात.

हा बेडूक भारताच्या पश्चिम घाटात आढळतो. महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक, केरळ आणि तामिळनाडू या राज्यांमध्ये त्याचे अस्तित्व नोंदवले गेले आहे. समुद्रसपाटीपासून ४३ मीटर ते तब्बल १,८९४ मीटर उंचीपर्यंत तो आढळतो. प्राथमिक जंगले, दुय्यम जंगले, बागायती क्षेत्रे आणि काही शहरी भागांतही तो दिसून येतो.

हेही वाचा